Chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu, đỉnh cao của cuộc tiến công chiến lược Đông Xuân 1953-1954, không chỉ là biểu tượng của ý chí quật cường mà còn là minh chứng cho sự đóng góp to lớn của hậu phương cả nước. Trong bức tranh toàn cảnh hào hùng đó, Tuyên Quang, với vai trò là “Thủ đô kháng chiến”, đã thể hiện vai trò không thể thay thế, cung cấp những nguồn lực thiết yếu và đảm bảo an toàn tuyệt đối cho Trung ương Đảng, Chính phủ và Chủ tịch Hồ Chí Minh trong suốt giai đoạn lịch sử trọng đại này. Hiệp Hội Doanh Nghiệp Tuyên Quang tự hào tổng hợp và chia sẻ những đóng góp thầm lặng mà vô cùng quan trọng của mảnh đất và con người Tuyên Quang.
Thủ Đô Kháng Chiến: Nơi An Toàn Khu Che Chở Lãnh Đạo
Ngay từ những ngày đầu toàn quốc kháng chiến bùng nổ vào ngày 19 tháng 12 năm 1946, Tuyên Quang đã trở thành điểm tựa vững chắc cho công cuộc kháng chiến. Đặc biệt, sự kiện Chủ tịch Hồ Chí Minh chọn làng Sảo, xã Hợp Thành (huyện Sơn Dương) làm nơi ở và làm việc đầu tiên khi trở lại Việt Bắc đã khẳng định vị trí chiến lược của Tuyên Quang. Trong gần sáu năm kháng chiến gian khổ, Người đã di chuyển qua gần 20 địa điểm trên địa bàn tỉnh, biến Tuyên Quang thành trung tâm đầu não của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp. Không chỉ Bác Hồ, mà nhiều đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước cùng hàng chục cơ quan, ban ngành quan trọng của Chính phủ, quân đội đã đặt trụ sở tại đây, biến Tuyên Quang thành một An toàn khu (ATK) toàn diện, mạnh mẽ cả về chính trị, kinh tế, văn hóa và quân sự.
Tỉnh Tuyên Quang đã nỗ lực xây dựng và củng cố vững chắc hệ thống chính trị, kinh tế, văn hóa và quốc phòng, sẵn sàng đáp ứng mọi yêu cầu của cuộc kháng chiến, đặc biệt là các chiến dịch quân sự lớn. Nơi đây không chỉ là căn cứ địa an toàn mà còn là trung tâm chỉ đạo chiến lược, là hậu phương vững chắc cung cấp mọi nguồn lực cho tiền tuyến.
Bảo Vệ An Toàn Tuyệt Đối: Nhiệm Vụ Hàng Đầu
Vào giai đoạn quyết định của cuộc kháng chiến, đặc biệt là trong chiến dịch Đông Xuân 1953-1954, ATK Kim Quan (huyện Yên Sơn) đã trở thành đại bản doanh của Trung ương Đảng, Chính phủ và Chủ tịch Hồ Chí Minh. Từ nơi đây, Người và Trung ương Đảng đã theo dõi sát sao mọi diễn biến của chiến trường, đưa ra những quyết sách kịp thời và chính xác, dẫn đến thắng lợi vang dội của chiến cuộc Đông Xuân và đỉnh cao là chiến dịch Điện Biên Phủ. Chính vì lẽ đó, nhiệm vụ bảo vệ an toàn tuyệt đối cho trung tâm lãnh đạo kháng chiến và tổng hành dinh chiến dịch Điện Biên Phủ trở thành ưu tiên số một của quân và dân Tuyên Quang.
Để hoàn thành nhiệm vụ “bất khả xâm phạm” này, Tuyên Quang đã triển khai đồng bộ các biện pháp phòng gian, giữ bí mật. Các địa phương trong khu căn cứ đã tăng cường cảnh giác, canh gác cẩn mật tại các tuyến đường huyết mạch, bố trí các đội danh dự trừ gian gồm công an xung phong và dân quân tình nguyện. Chính quyền các cấp, các đoàn thể, ban ngành chuyên môn cũng huy động tối đa lực lượng để bảo vệ các đầu mối giao thông quan trọng, các điểm tập trung đông người, đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền, giáo dục nhân dân về tầm quan trọng của việc phòng gian, giữ bí mật. Sự kết hợp hài hòa giữa ý chí cách mạng kiên cường của nhân dân và địa thế hiểm trở của núi sông đã tạo nên một “bức tường thành” vững chắc, đảm bảo an toàn tuyệt đối cho Trung ương Đảng và Bộ Chỉ huy chiến dịch Điện Biên Phủ.
Đóng Góp Của Lực Lượng Vũ Trang Địa Phương
Trong bối cảnh chiến tranh ngày càng cam go, Tuyên Quang đã chủ động kiện toàn lực lượng bộ đội địa phương theo quy định của Liên khu. Đến năm 1954, tỉnh sở hữu 1.734 đội viên du kích, trung bình mỗi xã có một tiểu đội gồm 10 người. Công tác động viên, huấn luyện tân binh bổ sung cho bộ đội chủ lực được thực hiện một cách sáng tạo và hiệu quả, nổi bật là mô hình “Đại đội dự bị” – một giải pháp bổ sung quân lực nhanh chóng và tiết kiệm. Năm 1954, Tuyên Quang đã tuyển quân được 581 người, trong đó có 349 người được bổ sung cho lực lượng chính quy. Bên cạnh nhiệm vụ bảo vệ cầu đường, bộ đội địa phương Tuyên Quang còn đóng vai trò quan trọng trong việc giải cứu tù binh và truy quét biệt kích địch, góp phần làm nên thành công của chiến dịch Điện Biên Phủ.
Đảm Bảo Giao Thông Vận Tải Thông Suốt: Mạch Máu Của Chiến Tranh
Là địa phương có những tuyến đường chiến lược huyết mạch nối liền hậu phương với tiền tuyến, Tuyên Quang luôn là mục tiêu trọng điểm ném bom đánh phá của máy bay địch. Do đó, công tác bảo vệ và sửa chữa cầu đường trở thành nhiệm vụ cấp bách và thường xuyên của công tác hậu phương. Để đảm bảo thông suốt huyết mạch giao thông, toàn tỉnh đã thành lập hai đội sửa chữa chuyên trách (216 và 217), tỉnh đội thành lập đại đội phòng không, và các xã đều có đội bảo vệ gồm 10-15 người để tuần tiễn, bảo vệ đường sá, kho tàng và phát hiện bom nổ chậm. Dọc các tuyến đường, công tác bảo vệ cầu đường được lồng ghép vào các tổ sản xuất, sẵn sàng ứng phó với các đợt tấn công của địch, đồng thời tổ chức hệ thống biển báo, cọc tiêu chỉ dẫn đường cho xe chạy trong đêm.
Trong tháng 7 năm 1953, Tuyên Quang đã phát động một chiến dịch cầu đường quy mô lớn, huy động hơn 1 triệu ngày công để sửa chữa toàn bộ hệ thống đường dài 168 km. Bước vào giai đoạn cao điểm của chiến dịch Điện Biên Phủ, Tuyên Quang tiếp tục huy động gần 1,9 triệu ngày công với hơn 56.000 người tham gia, chiếm 43% dân số toàn tỉnh. Mặc dù quân Pháp liên tục ném bom bắn phá các tuyến đường chiến lược qua Tuyên Quang đi chiến trường Tây Bắc, với ý chí “sống bám cầu, bám đường, chết kiên cường dũng cảm”, dân công và công nhân cầu phà Tuyên Quang vẫn ngày đêm lao động quên mình, kiên quyết bảo đảm giao thông thông suốt, phục vụ kịp thời cho chiến trường.
Các công nhân tại bến phà Hiên và Bình Ca đã có những sáng kiến cải tiến kỹ thuật, rút ngắn thời gian mỗi chuyến phà từ 40 phút xuống còn 8 phút, qua đó nâng cao đáng kể năng lực vận chuyển xe trong đêm. Trong suốt thời gian phục vụ chiến dịch (từ tháng 10/1953 đến tháng 5/1954), các bến phà Tuyên Quang đã vận chuyển thành công 4.734 lượt xe tải từ Thái Nguyên qua Tuyên Quang để lên chiến trường Tây Bắc, đóng góp quan trọng vào thắng lợi chung.
Cung Cấp Nhân Lực, Vật Lực: “Tất Cả Cho Tiền Tuyến Chiến Thắng”
Nhận thức rõ tầm quan trọng của việc huy động cao độ nhân lực, vật lực và tài lực cho cuộc kháng chiến bước vào giai đoạn quyết định, đầu năm 1953, Tỉnh ủy Tuyên Quang đã ban hành chỉ thị về việc huy động lực lượng phục vụ các chiến dịch. Chỉ thị nhấn mạnh ba nhiệm vụ trọng tâm: lãnh đạo nhân dân đấu tranh chống địch, phổ biến kế hoạch và nhiệm vụ tới các chi bộ để thực hiện, và các huyện ủy phải trực tiếp chỉ đạo việc huy động lương thực và cử cán bộ phụ trách dân công. Đồng thời, Tỉnh ủy cũng thành lập Hội đồng Cung cấp Tiền phương của tỉnh, do một đồng chí Thường vụ Tỉnh ủy làm Chủ tịch. Với tinh thần “Tất cả cho tiền tuyến chiến thắng”, Đảng bộ và nhân dân các dân tộc Tuyên Quang đã dồn hết sức lực, tình cảm để chi viện cho mặt trận.
Dưới sự chỉ đạo sát sao của Ban Dân công tỉnh, phong trào “đi dân công là yêu nước” đã lan tỏa mạnh mẽ. Hàng ngàn dân công, bất chấp gian khổ, “gối đất, nằm sương, trèo đèo, lội suối”, đã nối tiếp nhau lên đường ra tiền tuyến. Trong năm 1953, tỉnh đã huy động 3 đợt dân công với gần 10.000 người tham gia phục vụ Chiến dịch Tây Bắc, và hơn 1 triệu ngày công trong cả năm. Đến năm 1954, con số này tiếp tục tăng lên với gần 1,9 triệu ngày công. Trong suốt cuộc kháng chiến, chỉ riêng việc phục vụ các chiến dịch và công trình cầu đường, Tuyên Quang đã huy động tới hơn 6,5 triệu ngày công, với hơn 130.000 lượt người tham gia dân công trong năm 1954, chiếm 43% dân số toàn tỉnh.
Bằng sự chắt chiu và đồng lòng vì kháng chiến, nhân dân các dân tộc Tuyên Quang đã tự giác cung cấp lương thực, thực phẩm cho tiền tuyến. Ngoài việc hoàn thành nghĩa vụ thuế nông nghiệp, đóng góp vào các loại công phiếu, công trái kháng chiến, chỉ riêng trong chiến dịch Điện Biên Phủ, Tuyên Quang đã cung cấp cho tiền phương 6.486.955 kg gạo, cùng hàng chục tấn thịt trâu, bò, lợn, lạc, đỗ xanh. Tỉnh cũng đã cung cấp 1.881.322 kg gạo cho các chiến dịch làm cầu đường, cùng hàng trăm tấn rau xanh.
Vinh Quang Lịch Sử Và Tự Hào Dân Tộc
Ngày 7 tháng 5 năm 1954 đánh dấu một mốc son chói lọi trong lịch sử dân tộc: Chiến dịch Điện Biên Phủ toàn thắng, đập tan hoàn toàn ý đồ kéo dài chiến tranh xâm lược của thực dân Pháp và sự can thiệp của Mỹ. Ngày 20 tháng 7 năm 1954, Hiệp định Giơ-ne-vơ về chấm dứt chiến tranh, lập lại hòa bình ở Đông Dương được ký kết, ghi nhận thắng lợi huy hoàng của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp dưới sự lãnh đạo của Đảng. Đảng bộ và nhân dân các dân tộc Tuyên Quang vô cùng tự hào vì đã hoàn thành xuất sắc sứ mệnh lịch sử vẻ vang của mình, là An toàn khu vững chắc của Trung ương trong suốt cuộc kháng chiến, đặc biệt là trong chiến dịch lịch sử Điện Biên Phủ.
Với những đóng góp to lớn đó, Tuyên Quang đã hoàn thành trọn vẹn nhiệm vụ của một hậu phương vững chắc cho tiền tuyến lớn Điện Biên Phủ. Đảng bộ và nhân dân trong tỉnh đã vinh dự được Chính phủ tặng cờ thi đua và Huân chương Chiến công hạng Ba. Hai huyện được tặng thưởng Huân chương Chiến công hạng Hai, 11 cá nhân được truy tặng Huân chương Chiến công hạng Ba, cùng với 106 cá nhân khác được Hội đồng Cung cấp Tiền phương tặng Bằng khen. Những phần thưởng cao quý này là sự ghi nhận xứng đáng cho những hy sinh, cống hiến thầm lặng nhưng vô cùng to lớn của Tuyên Quang cho nền độc lập, tự do của dân tộc.
